Agra

Słynie przede wszystkim z Tadż Mahal. Jego sława uczyniła z miasta atrakcję turystyczną, ale niestety także zdeterminowała ceny i pewne miejscowe obyczaje. Przede wszystkim ceny są bardzo wysokie, gdyż do Agry przyjeżdża wielu biznesmenów przebywających w Indiach w interesach. Na ogół planują oni 1 dzień na Tadż Mahal, jadą więc do Agry i kupują pamiątki bez oglądania się na ceny. To powoduje, że ceny w Agrze są wysokie i nie warto tam robić zakupów.

(za Wikipedią) Agra znajduje się w stanie Uttar Pradesh. Miasto położone jest na południowym brzegu Jamuny, w miejscu przecięcia się historycznych szlaków handlowych, z których pierwszy prowadzi z Delhi wzdłuż Jamuny i Gangesu do Benares, a następnie do Bengalu, a drugi łączy Dekan na południu z przedpolem Himalajów i Kaszmirem. Mówi się, że jest to indyjski biegun gorąca.  Nawet jeżeli jest bardzo gorąco, to proszę się nie obawiać wizyty w Taj Mahal. Nie trzeba chodzić boso, tylko dostaje się specjalne nakładki na buty, jak u nas w szpitalach. Zimą i wiosną przypada pora sucha, natomiast monsun to lipiec i sierpień. Najgoręcej jest od maja do początku czerwca.


Historia


Agra została założona na przełomie V i VI wieku. W 1501 sułtan Delhi Sikandar Lodi – przeniósł tu stolicę swojego państwa. Gdy w 1526 w bitwie pod Panipatem jego syn Ibrahim Lodi został rozgromiony przez najeźdźców z Azji Środkowej, ich władca – Babur (Bajbars) – założyciel muzułmańskiej dynastii Wielkich Mogołów, ustanowił w Agrze stolicę swego państwa, utworzonego na podbitych terenach północnych Indii.

Najwybitniejszy władca dynastii Wielkich Mogołów – Akbar, rządzący w latach 1556-1605, rozpoczął w 1565 budowę fortu i uczynił go siedzibą władzy, a Agrę – najważniejszym miastem imperium. Tu ogniskowało się życie polityczne, gospodarcze i kulturalne państwa Wielkich Mogołów. Wznoszono liczne reprezentacyjne budowle: pałace, meczety i mauzolea.

Liczbę ludności miasta, przemianowanego dla uczczenia władcy na Akbarabad, szacowano na początku XVII w. na 750 tys. Była to więc jedna z największych metropolii ówczesnego świata. Z fortem sąsiadowała dzielnica rzemiosł i bazarów Kinari Bazaar, dokąd sprowadzano towary także z Persji i Chin. Oprócz meczetów funkcjonowały świątynie hinduskie, buddyjskie, wyznawców dźinizmu, zoroastrian, a także prowadzony przez Jezuitów kościół katolicki.

Po przeniesieniu w 1658 stolicy do Delhi przez Aurangzeba Agra zaczęła tracić znaczenie polityczne, pozostając jednak ważnym ośrodkiem kulturalnym i gospodarczym. W 1803 Agra została zajęta przez Anglików z Kompanii Wschodnioindyjskiej. W latach 1833-68 została stolicą prowincji północno-zachodnich. Kilka lat po powstaniu sipajów (1857) utraciła tą funkcję na rzecz Allahabadu. Pozostała jednak miastem garnizonowym. Na południe od niego Brytyjczycy wybudowali centrum administracyjno-handlowe Sadar Bazaar.

Agra współcześnie


Dzisiejsza Agra jest znaczącym ośrodkiem przemysłu, w szczególności obuwniczego i skórzanego, a poza tym: chemicznego, maszyn rolniczych, włókienniczego i papierniczego. Szeroko znane są wyroby tradycyjnego rzemiosła: biżuteria, brokaty i różne pamiątki. Agra to ważny węzeł komunikacji drogowej, kolejowej i lotniczej oraz jedno z największych w Indiach centrów turystycznych. Funkcjonuje tu uniwersytet, założony w 1927 oraz 6 innych szkół wyższych.

Zabytki

W mieście znajduje się szereg zabytków kultury islamu (ośrodek kultu religijnego muzułmanów).

Taj Mahal


Tadż Mahal został wzniesiony przez cesarza Szahjahana nad brzegiem rzeki Jamuny, dla upamiętnienia ukochanej żony Mumtaz Mahal. Zmarła ona w 1631, po trwającym 19 lat związku, przy porodzie 14. dziecka, w czasie wyprawy wojennej cesarza Szahjahana do Dekanu. Budowa mauzoleum trwała 22 lata, co upamiętnia liczba kopułek wieńczących bramę wejściową (Ciekawe kto wyliczył tak dokładnie, ile będzie trwała budowa). Przy budowie pracowało około 20 tys. robotników, dla których wzniesiono w pobliżu dzielnicę mieszkalną. Absolutnie nie byli niewolnikami, wykonywali też inne zlecenia, a ich potomkowie mieszkają w Agrze do dzisiaj.

Mauzoleum, otoczone wysokim ogrodzeniem, jest dostępne tylko z jednej strony. Wejście prowadzi przez ogromną Bramę Saraceńską, wykonaną z czerwonego piaskowca. Wyłożone marmurem drogi prowadzą po obu stronach szerokiego kanału przez rozległe, podzielone na 4 symetryczne części ogrody do oddalonego o 300 m gmachu mauzoleum.  Stojący na platformie grobowiec o wysokości 74 m, zwieńczony jest ogromną kopułą centralną w kształcie cebuli, otoczoną przez 4 mniejsze kopuły boczne. W  jego narożach wznoszą się 4 wysmukłe okrągłe minarety. O samej konstrukcji opowiadane są różne historie. Ponoć Taj Mahal stoi na czymś w rodzaju poduszki, aby przetrwać trzęsienie ziemi. Lekko pochylone na zewnątrz są minarety, aby nie przewróciły się na grobowiec i to widać. Sklepione łuki pokryte są mozaikami i wersetami z Koranu.

Ściany mauzoleum, rozcięte podłużnymi niszami kryjącymi wejścia, ozdobione są cyzelowanymi w kamieniu ornamentami kwiatowymi o przewadze irysów oraz inkrustowane w kością słoniową i półszlachetnymi kamieniami: jaspisem, turkusem i agatem. Po bokach w pewnej odległości zbudowano dwa pawilony: zachodni zajmuje meczet, a wschodni, będący idealną kopią “prawdziwego” meczetu (w Taj Mahal wszystko jest symetryczne) – sala zebrań. Wewnątrz mieszczą się symboliczne sarkofagi (cenofaty) Mumtaz Mahal i Szahjahana (jedyna niesymetryczna rzecz w Taj Mahal). Prawdziwe grobowce znajdują się w podziemiach.

Najlepiej zwiedzać z samego rana o wschodzie słońca, lub wieczorem o zachodzie. Szczególnie ciekawe zdjęcia wychodzą, gdy Tadż Mahal odbija się w wodzie. Ciekawie też zmienia on kolor przy wschodzie i zachodzie słońca. W pełnym słońcu jest olśniewająco biały, jak światło jest słabsze, to kremowy.

Wstęp kosztuje 750 INR. Przy zakupie biletu dostaje się butelkę wody i osłonę na buty, którą zakłada się przy wejściu na podest to Taju, nie trzeba wiec chodzić tam boso. Po Tadż Mahalu warto zachować bilet, bo wtedy bilet do Agra Fort kosztuje 250 INR, a nie 300.

Uwaga: do Tadż Mahal nie wolno nic wnosić. Jedynie aparat fotograficzny i portfel. Żadnych toreb, książek (chodzi zapewne o zmuszenie turystów do korzystania z miejscowych przewodników), papierów, papierosów, zapalniczek, kosmetyków, jedzenia, nawet gumy do żucia. Wolno wnieść butelkę wody, którą dostaje się przy zakupie biletu. Przed wejściem jest ścisła kontrola z osobną kolejką dla mężczyzn i kobiet.
Nie warto brać kamery. Wniesienie kamery kosztuje 200 INR i wolno kamerować tylko z daleka, więc się nie opłaca.
Wewnątrz nie wolno robić zdjęć, ale wiele osób ignoruje zakaz.

Czerwony Fort (Agra Fort)


Przy wejściu należy pokazać bilet z Tadż Mahal, aby otrzymać zniżkę. Wniesienie kamery kosztuje chyba 25 INR i nie ma ograniczeń w jej stosowaniu.

Ośrodek władzy państwa Wielkich Mogołów od czasów Akbara, wybudowany w północno-wschodniej części Agry. Rozpoczęta w 1565 budowa trwała 8 lat. Masywne, zwieńczone blankami podwójne mury z czerwonego piaskowca wznosiły się na wysokość ponad 20 m i miały obwód około 2,5 km. Całość otoczona była fosą. Droga do Czerwonego Fortu prowadziła przez monumentalną bramę Amar Singh w założeniu przypominającą europejskie barbakany. Przy czym proszę pamiętać, że był to wiek XVI, w Europie, z powodu rozwoju artylerii, już tak nie budowano. Wspomniana brama służyła też jako miejsce kaźni; za czasów Akbara zrzucano z niej skazanych na śmierć dostojników. Do wewnętrznej części fortu prowadzi kolejna brama, nad którą góruje dwupiętrowa, ośmioboczna Wieża Jaśminowa, kryta złoconą kopułą. W pobliżu wieży mieściły się najważniejsze pawilony cesarskiej rezydencji: Sala Audiencji Publicznych, gdzie cesarz przyjmował sprawozdania urzędników i rozpatrywał sprawy państwowe, oraz Sala Audiencji Prywatnych, gdzie przyjmował dyplomatów i najważniejszych dygnitarzy. Początkowo Czerwony Fort pełnił funkcje militarne, wkrótce zaczęły przeważać jednak względy rezydencjonalne. Zaczęto budować pałace dla potrzeb rodziny cesarskiej. Przy czym potomkowie Akbara preferowali marmur nad piaskowiec i przebudowali prawie wszystkie budowle. Pałac Akbara zburzyli Anglicy i jedynym budynkiem z czasów Akbara jest Pałac Jahangira.

W 1857 r w Forcie schronili się przebywający w Agrze Anglicy.  Okazało się jednak, że nikt ich nie oblegał, ponieważ zbuntowane pułki sipajów pomaszerowały do Delhi. W tym czasie zmarł w Forcie były gubernator Prowincji Północno-Zachodnich.  Ponieważ nie było dostępu do cmentarza, pochowano go w forcie przed Salą Audiencji Publicznych. Jego grób znajduje się tam do dzisiaj.

Itmad-Ud-Daulah

Grobowiec perskiego mirzy Ghijas-bega, teścia cesarza Dźahangira, sprawującego też funkcję wezyra, pochodzący z lat 1622-28. Marmurowe, bogato inkrustowane mauzoleum o ażurowych ścianach, leżące na północnym brzegu rzeki Jamuny, było wzorem dla późniejszego mauzoleum Taj Mahal.

St. Johns College

Zbudowane na początku XX w w stylu Fatehpur Sikri przez Samulela Swinton Jacob.

Jego inauguracja odbyła się w 1914 r. Do dziś jest to jena z najbardziej prestiżowych instytucji edukacyjnych w kraju. Dlatego warto to zobaczyć, ponieważ dostaje się wyobrażenie, w jakich warunkach studiuje się w Indiach. Nie jest to absolutnie nic strasznego, ale inaczej niż w Polsce.

Cmentarz katolicki

Założony został na początku XVII w przez armeńskiego kupca Khoja Mortenepus. Znajdują się tam również groby europejskich misjonarzy, kupców i żołrnierz fortuny. Groby są dość imponujących rozmiarów, więc na razie wygrywają walkę z czasem, ale sam cmentarz nie jest zbyt dobrze utrzymany.


Wieczorem warto udać się do Kalakriti.

Jest to coś w rodzaju teatru muzycznego, gdzie przedstawiana jest historia Mumtaz Mahal i Sah Jahana. Dużo tańca i śpiewu indyjskiego. Przedstawienie interesujące.

Bilety: 350 INR w hindi bez tłumaczenia, 750 i 1000 INR lepsze miejsca z tłumaczeniem przez słuchawki (polski nie jest dostępny).

Godziny seansów ok. 18.30 i 20.30, ale należy się upewnić.

Kalakriti znajduje się w pobliżu Taju, każdy riksiarz będzie znał to miejsce.